Özet cevap evet farklıdır. CrossFit geleneksel sporların birçoğunun kullandığı hareketleri kullanır. Fakat bu hareketler tek bir spora özgü kalmaktan çok birden fazla amaca hizmet edecek şekilde değiştirilmiştir. CrossFitde genellikle birden fazla eklem ve kas grubunu aynı anda çalıştırmaya, hızlı ve güçlü hareketler yapmaya yönelik programlar oluşturulur.
Avantajları
Sıkılmayı azaltan değişken antrenmanlar
Kuvvet ve kondisyonu birlikte geliştirmesi
Grup motivasyonu
Kısa sürede yüksek enerji harcaması
Günlük yaşam aktivitelerine aktarılabilen fonksiyonel hareketler
Dezavantajları
Teknik olarak zor hareketler içerir.
Rekabet ortamında aşırı yüklenme riski vardır.
Yorgunken yapılan ağır kaldırışlar sakatlık riskini artırabilir.
Yeni başlayanlarda omuz, bel ve diz şikayetleri görülebilir.
Geleneksel Ağırlık Antrenmanlarına Kıyasla: Araştırmalar, CrossFit antrenmanı yapan kişilerin geleneksel serbest ağırlık antrenmanı (fitness/vücut geliştirme vb.) yapanlara kıyasla yaralanma olasılığının daha yüksek olduğunu göstermektedir. İki grubu doğrudan karşılaştıran bir çalışmada, CrossFit yapanların antrenmana bağlı bir yaralanma yaşama ihtimalinin 1,30 kat, yaralanma sonrası tıbbi tedavi arama ihtimalinin ise 1.86 kat daha fazla olduğu bulunmuştur. Yaş ve cinsiyet gibi faktörler eşitlendiğinde dahi, CrossFit yapanlarda yaralanma riskinin 2.26 kat daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Diğer Spor Branşlarına Kıyasla: Öte yandan, her 1000 saatlik antrenman başına düşen ortalama yaralanma oranlarına (1000 saatte 0.74 ile 3.3 arası yaralanma) bakıldığında genel tablo farklıdır. Bu oranlara göre CrossFit; futbol ve basketbol gibi temas gerektiren sporlardan daha düşük bir yaralanma riskine sahiptir. Ayrıca bu yaralanma sıklığı; amatör tenis, triatlon, jimnastik ve güç kaldırma (powerlifting) gibi sporlarla benzer veya onlardan daha düşük seviyelerdedir.
Burada sıralanan durumların bilinmesi ve gerekli düzenlemelerin yapılması ortopedik yakınmaların ve muhtemel sakatlıkların önüne geçilmesini sağlayacaktır.
Yüksek Yoğunluk ve Yorgunluk: CrossFit yapanlardaki artan yaralanma ihtimalinin temel nedeni egzersizlerin türünden ziyade, hareketlerin çok yüksek yoğunlukta, hızlı ve fiziksel sınırları zorlayarak yapılmasıdır. Aşırı tekrar ve yorgunluk anında teknik formun ve kontrolün bozulması, doğrudan yaralanmalara zemin hazırlamaktadır.
Hareketlerin Karmaşıklığı: Koparma (snatch), silkme (clean) gibi olimpik halter hareketleri, kutuya atlama (box jump) ve barfiks (pull-up) gibi yüksek beceri ve eklem hareket açıklığı gerektiren egzersizler yaralanmaların birincil sorumlularıdır.
Deneyim Eksikliği: Ortopedik sorunlar özellikle bu spora yeni başlayanlarda (beginners) çok daha sık ve şiddetli görülmektedir. Yeni başlayanlarda teknik eksiklikler, yetersiz eklem mobilitesi ve kas kontrolü yaralanmalara kapı aralarken; deneyim (Rx kategorisi) arttıkça, kazanılan teknik ustalık sayesinde yaralanma sıklığı anlamlı ölçüde düşmektedir.
CrossFit yapanlarda ortopedik sorunlar, sadece fitness yapanlara kıyasla daha sık görülse de; genel spor disiplinleri standartları çerçevesinde değerlendirildiğinde tehlikeli veya sıra dışı bir oranda değildir. Bu sporla ilgilenmek isteyenlerin önceki aktivite düzeyleri, eklem hareket açıklıkları, varsa iskelet sistemindeki farklılıklar açısından ön değerlendirme için ortopedi ve travmatoloji uzmanı ile görüşmeleri uygun olacaktır.
Risk, tamamen antrenmanın yoğunluğuna, hareketlerin doğru teknikle yapılmasına ve kişinin deneyim seviyesine bağlıdır.
Sağlıkla ve bilgiyle kalın.
Prof. Dr. Bülent Dağlar
Prof. Dr. Bülent DAĞLAR
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı
